Het is een jaar vol schommelingen geweest voor de olieprijs, waarbij diverse geopolitieke escalaties en andere druk aan de aanbodzijde ervoor hebben gezorgd dat de prijs van het zwarte goud op langetermijnniveaus is uitgekomen die voor een groot deel van de westerse samenleving onhoudbaar zijn. Brent heeft het grootste deel van het jaar boven de $100 per vat gestaan en ligt zelfs nu, op 15 oktober, meer dan 70 % hoger dan in januari, toen de prijs $104,38 bedroeg. Ook de Amerikaanse West Texas Intermediate (WTI) schommelt rond de $96, na recente stijgingen als gevolg van bezorgdheid over de veiligheid van de energie-infrastructuur in het Midden-Oosten en de scheepvaart door zowel de Straat van Hormuz als de Straat van Bab-el-Mandeb. Hoewel dit gelukkig nog ver verwijderd is van de piekniveaus van mei, blijven de prijzen hoog, aangezien handelaren de aanhoudende verstoringen van het aanbod afwegen tegen het vooruitzicht op een herstel van de export, waarbij de geopolitieke ontwikkelingen een gevoel van onzekerheid blijven zaaien in een toch al krappe markt.
Voeg daar nog het gebrek aan overeenstemming tussen de OPEC+- en niet-OPEC-producenten en het begin van het stookseizoen aan toe, waardoor we wellicht opnieuw een woelige periode tegemoet gaan. Een trend die op korte termijn mogelijk bijdraagt aan het in toom houden van de prijsstijgingen, maar die op termijn een heel ander probleem op zich zou kunnen blijken te zijn, is de afnemende vraag vanuit zowel de industrie als gewone automobilisten. In dit artikel zullen we proberen al deze en andere factoren tegen elkaar af te wegen, waarbij we kijken naar de mogelijke ontwikkelingen op de olie- en gasmarkt in Q4 2026 en daarna.
Een wankel aanbod
De grootste zorg voor de markt is niet zozeer de politieke situatie op zich, maar wel de gevolgen daarvan voor het fysieke aanbod: zelfs als de export doorgaat, kunnen langere transportroutes, hogere vrachtkosten en beperkingen in de raffinagecapaciteit de beschikbaarheid van fysieke ruwe olie en geraffineerde producten beperken. De Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) meldde dat de Brent-prijs in september gemiddeld $114 per vat bedroeg, een stijging van $23 ten opzichte van augustus, en voorspelde een gemiddelde van $105 in het vierde kwartaal, aangezien aanbodbeperkingen en slinkende voorraden de opwaartse druk in stand houden. De wereldwijde olievoorraden zijn in Q3 met naar schatting 1,9 miljoen vaten per dag gedaald, waarbij voor de laatste drie maanden van 2026 een verdere daling van 0,7 miljoen vaten per dag wordt voorspeld. Toch is er ruimte voor een daling van de prijzen als de regionale exportstromen zich herstellen, alternatieve scheepvaartroutes worden uitgebreid en de verstoringen in het aanbod verdwijnen. De EIA verwacht dat de Brent-prijs in 2027 gemiddeld $84 per vat zal bedragen, uitgaande van een geleidelijk herstel van de productie en de export. De OPEC+ heeft besloten haar productiedoelstellingen voor november ongewijzigd te laten, maar dit besluit biedt op korte termijn slechts beperkte verlichting: belangrijke producenten uit de Golfstaten produceren nog steeds aanzienlijk minder dan vóór het conflict, wat betekent dat zelfs eerder aangekondigde productieverhogingen nog niet volledig zijn vertaald in extra aanbod. Saoedi-Arabië heeft de productie in september opgevoerd, waardoor de productie zich weer kon herstellen, maar door het recente pijnlijke verlies van grondgebied aan de Houthi’s kwam de aanvoer van ruwe olie en geraffineerde producten tijdelijk tot stilstand. Ondertussen heeft het International Energy Agency zijn prognose voor de vraag naar olie fors naar beneden bijgesteld, waarbij het wijst op het toenemende risico dat hoge brandstofkosten en economische onzekerheid de consumptie zullen drukken. De markt zit daardoor klem tussen een beperkt fysiek aanbod en zwakkere vooruitzichten voor de vraag, waardoor de prijzen zeer gevoelig reageren op elke verandering in de regionale omstandigheden of op het vermogen van producenten om hun export weer op gang te brengen. Voor beleggers is de centrale vraag of de huidige geopolitieke risicopremie zal aanhouden of zal beginnen af te nemen naarmate de fysieke bevoorradingssituatie verbetert.
De winter komt eraan
Door de naderende winter op het noordelijk halfrond komen geraffineerde producten, met name diesel, weer in beeld. Het IEA schat dat de wereldwijde export van diesel en gasolie in september met ongeveer 700.000 vaten per dag op jaarbasis is gedaald, terwijl het tekort aan aanbod uit Rusland en het Midden-Oosten een piek bereikte van 1,3 miljoen vaten per dag. Door deze druk stegen de raffinagemarges voor diesel in september tot een recordhoogte van bijna $95 per vat, hoewel de Europese crack-spreads voor diesel vervolgens daalden van ongeveer $100 naar $60 per vat begin oktober, doordat de hogere prijzen voor ruwe olie en de vrachtkosten de winstgevendheid van de raffinaderijen aantastten. De seizoensgebonden vraag naar brandstof voor stookdoeleinden zal naar verwachting ook voor extra druk zorgen naarmate de winter nadert, maar de vooruitzichten blijven gecompliceerd door de hoge prijzen en de toenemende afhankelijkheid van elektrische verwarmingsmethoden: het IEA verwacht dat de wereldwijde vraag naar olie in het vierde kwartaal met 2,5 miljoen vaten per dag zal dalen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, waarbij diesel goed is voor een kwart van de verwachte daling voor 2026. De recente, controversiële aankondiging van president Trump over de Russische dieselovereenkomst zou echter kunnen leiden tot een stijging van de vraag naarmate de prijzen dalen en de stabiliteit van het aanbod zich herstelt. De productie van de raffinaderijen zal naar verwachting tegen het einde van het jaar weer op het normale niveau komen, maar het bureau waarschuwt dat de markten voor middendestillaten tot ver in 2027 onvoorspelbaar kunnen blijven. En dan hebben we het nog niet eens over de mogelijke capaciteitsvermindering als gevolg van de aanhoudende conflicten in zowel het Midden-Oosten als Europa, waar raffinaderijen regelmatig het doelwit zijn van de strijdende partijen. Voor beleggers kunnen diesel-futures en de crack-spreads in de raffinagesector ons daarom enig inzicht geven in de vraag of de vraag in de winter en het beperkte productaanbod de marges op peil kunnen houden, of dat een zwakkere consumptie en een herstel van de raffinagecapaciteit de druk zullen verlichten. De algemene vooruitzichten blijven dus asymmetrisch: voor olie gelden directe leveringsrisico's, terwijl aardgas en verwarmingsbrandstoffen in toenemende mate gevoelig zijn voor regionale opslagniveaus, weersomstandigheden en het vermogen van leveranciers om aan de seizoensgebonden vraag te voldoen.
Handel in olie- en andere CFD's bij Libertex
Bij Libertex kunt u handelen in CFD’s op een breed scala aan onderliggende activa, van aandelen, ETF’s en indexen tot crypto, forex en grondstoffen. Naast Brent-ruwe olie en WTI, biedt Libertex CFD’s op een breed scala aan andere energie- en grondstoffeninstrumenten. Voor meer informatie of om een live handelsaccount te openen, gaat u vandaag nog naar www.libertex.com.
